SchenkenEen bisschop uit Myra
Sint-Nicolaas was in de 4e eeuw bisschop van Myra, in Lycië. Myra heet vandaag Demre: een kleine stad aan de Middellandse Zee, in het zuiden van Turkije.
Er zijn weinig documenten uit zijn tijd, en veel verhalen over zijn leven werden pas veel later opgeschreven. Volgens de traditie werd hij geboren in Patara, een stad in de buurt, en stierf hij op 6 december. Daarom vieren we hem al eeuwenlang rond die dag.
Goud, in het geheim gegeven
De bekendste legende vertelt over een heel arme man die zijn drie dochters niets kon meegeven om te trouwen. Op een nacht zou Nicolaas een buidel goud naar binnen hebben gegooid, zonder zich te laten zien. Daarna een tweede, en een derde.
Daar komt het idee vandaan van een cadeau dat 's nachts wordt gebracht, in het geheim, zonder iets terug te verwachten. Daarom zie je hem ook vaak afgebeeld met drie gouden ballen.
De beschermer van de kinderen
In de middeleeuwen verspreidt zich een andere legende: Nicolaas zou drie kinderen in groot gevaar hebben gered. Zo wordt hij de beschermheilige van kinderen en scholieren, en ook van zeelieden.
Zijn feestdag groeit stilaan uit tot een feest waarop kinderen in zijn naam kleine cadeautjes krijgen. Dat is de rechtstreekse voorloper van ons Sinterklaasfeest.
Van Myra naar Bari
In 1087 namen zeelieden uit Bari, in Italië, zijn relieken mee uit Myra. Ze rusten nog altijd in de basiliek San Nicola in Bari, waar ook vandaag pelgrims van over de hele wereld naartoe komen.
In 2017 dateerden onderzoekers van de universiteit van Oxford een klein stukje bot dat aan de heilige wordt toegeschreven: het stamt inderdaad uit de 4e eeuw, de tijd van Nicolaas.
Bij ons
In Vlaanderen en Nederland is het feest springlevend gebleven. Volgens de traditie komt Sinterklaas half november met de stoomboot uit Spanje aan, en zetten kinderen hun schoen bij de schouw, met een wortel of wat hooi voor het paard.
In Nederland worden de cadeautjes op de avond van 5 december gebracht, op pakjesavond. In Vlaanderen ontdekken de kinderen ze op de ochtend van 6 december.
En de Kerstman?
Nederlandse families die zich in New York vestigden, namen hun Sinterklaas mee. In 1809 laat de schrijver Washington Irving hem opduiken in een boek over de stad. In 1823 geeft een gedicht hem een slee en rendieren, en later geven de tekeningen van Thomas Nast hem zijn ronde, vrolijke uiterlijk.
De Engelse naam van de Kerstman, Santa Claus, komt gewoon van Sinterklaas.
Ook vandaag blijft Sinterklaas de heilige van de stille vrijgevigheid: blij maken, zonder iets terug te verwachten.